W praktyce łatwo wpaść w kłopoty nie dlatego, że telefon ?zniknął z pola widzenia?, tylko dlatego, że bywa trzymany w dłoni podczas jazdy. Zakaz dotyczy korzystania z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu, a obejmuje także sytuacje postoju w ruchu, jak korek czy czerwone światło. To rozróżnienie pomaga ocenić, czy dana czynność mieści się w przepisach, czy zostawia ryzyko ukarania.

Kiedy telefon za kierowną jest zakazany

Zakaz korzystania z telefonu za kierownicą dotyczy sytuacji, gdy kierowca używa urządzenia w sposób wymagający trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku podczas jazdy. Istotne jest to, czy w trakcie kierowania pojazdem telefon lub urządzenie jest trzymane w dłoni.

Zakaz obejmuje także postoje, które nie są pełnym zakończeniem jazdy w ruchu drogowym. Jeśli auto zatrzymało się na czerwonym świetle przed skrzyżowaniem albo stoi w korku, kierowca nadal może znajdować się w fazie ruchu drogowego ? wówczas trzymanie telefonu w ręku w trakcie oczekiwania również podlega zakazowi.

Odmiennie wygląda sytuacja pełnego postoju po zakończeniu jazdy (np. gdy kierowca wyłączył silnik i nie pozostaje w trybie ?jazdy? w ruchu). W razie wątpliwości decydujące jest to, czy auto nadal trwa w fazie kierowania (np. oczekiwanie na czerwonym świetle lub w korku).

Ile wynosi mandat i 12 punktów karnych oraz od kiedy obowiązują podwyższone punkty

Za korzystanie z telefonu podczas jazdy, w niedozwolony sposób, gdy telefon jest trzymany w ręku, grozi mandat 500 zł oraz 12 punktów karnych. Punkty karne mogą zbliżać kierowcę do limitu: po zapełnieniu 24 punktów następuje utrata uprawnień, a dla kierowców z prawem jazdy krótszym niż rok limit wynosi 20.

Wykroczenie Mandat Punkty karne Data zmiany
Używanie telefonu podczas jazdy (gdy telefon jest trzymany w ręku) 500 zł 12 od 17 września 2022 r. (wcześniej 5)

Od 17 września 2022 r. za to wykroczenie naliczane jest 12 punktów (wcześniej było to 5).

Korzystanie z telefonu legalnie: rozmowy głośnomówiące, Bluetooth i uchwyt samochodowy

Korzystanie z telefonu podczas jazdy może być dopuszczalne, jeśli nie wymaga trzymania urządzenia w ręku. W praktyce chodzi o połączenie telefonu z autem (kablem lub Bluetooth) albo umieszczenie telefonu w uchwycie i przełączenie rozmów na tryb głośnomówiący.

  • Połączenie przez kabel lub Bluetooth z systemem samochodu: rozmowa może odbywać się bez trzymania telefonu w dłoni (z wykorzystaniem zestawu w aucie).
  • Uchwyt samochodowy + tryb głośnomówiący: telefon zamontowany w uchwycie i przełączony na głośnomówiący pozwala prowadzić rozmowy bez trzymania urządzenia w ręku.
  • Nawigacja na telefonie: korzystanie z map bywa dopuszczalne pod warunkiem, że telefon jest umieszczony w uchwycie.

Przy nawigacji ustawienia (np. wpisywanie adresu) warto wykonać przed rozpoczęciem jazdy, a w trakcie przejazdu nie należy sięgać po telefon ani dotykać ekranu.

Jakich czynności z telefonu nie wykonywać podczas jazdy (także w korku i na czerwonym świetle)

Zakaz dotyczy sytuacji, w których podczas jazdy korzystasz z telefonu w sposób wymagający trzymania go w dłoni albo takiego manipulowania nim, które odciąga uwagę. Obejmuje także czas postoju w korku i podczas oczekiwania na zmianę sygnału na czerwonym świetle ? trzymanie telefonu w dłoni wciąż może być oceniane jak używanie telefonu ?za kierownicą?.

  • Pisanie lub czytanie wiadomości SMS i e-mail: obsługa wiadomości na ekranie telefonu, jeśli wymaga manipulowania urządzeniem trzymanym w dłoni.
  • Przeglądanie mediów społecznościowych: korzystanie z aplikacji, do którego potrzebna jest obsługa telefonu trzymanego w dłoni.
  • Nagrywanie filmów i robienie zdjęć: rejestrowanie obrazu, jeśli wymaga operowania telefonem trzymanym w ręku.
  • Ustawianie nawigacji w telefonie: wprowadzanie zmian lub adresu w nawigacji, gdy telefon jest w dłoni.

Chodzi o to, czy w danej chwili telefon jest obsługiwany ręcznie podczas prowadzenia pojazdu (także przy zatrzymaniu w korku albo na czerwonym świetle). Jeśli nie da się uniknąć obsługi ekranu jedną ręką, a telefon pozostaje w ręku, ryzyko naruszenia zakazu jest większe.

Jak policja i fotoradary potrafią wykryć używanie telefonu podczas jazdy

Mandat za używanie telefonu podczas jazdy może zostać nałożony wtedy, gdy naganne zachowanie zostanie zauważone przez policjanta albo utrwalone przez urządzenia techniczne. Kontrola nie zawsze wymaga zatrzymania kierowcy ?w czasie czynu? ? dokumentacja może zostać wykonana, a sprawa może zostać rozliczona później na podstawie nagrania lub zdjęcia.

Wskazuje się dwa tryby egzekwowania naruszenia:

  • Uwaga funkcjonariusza: policjant rozpoznaje sposób korzystania z telefonu w trakcie jazdy, np. gdy telefon jest trzymany w ręku i obsługiwany podczas kierowania pojazdem.
  • Utrwalenie przez systemy: wykroczenie może zostać zarejestrowane przez kamerę monitoringu lub fotoradar, a podstawą do nałożenia kary bywa zarejestrowany materiał.

Mandat może przyjść po zarejestrowaniu naruszenia przez systemy kontroli. Dodatkowo część fotoradarów ma systemy, które pozwalają rozpoznać, że kierowca korzysta z telefonu w czasie jazdy.

Jak ograniczyć rozproszenie uwagi w praktyce: powiadomienia, tryb ?Nie przeszkadzać? i schowanie telefonu

Rozproszenie uwagi przez telefon wpływa na koncentrację i czas reakcji kierowcy. Nawet krótkie zerwanie wzroku od drogi może oznaczać jazdę ?na ślepo? (np. przy 90 km/h 5 sekund nieuwagi to ok. 125 metrów), dlatego rozwiązania ograniczające sięganie po urządzenie i liczbę bodźców mogą ograniczać rozpraszające sytuacje.

  • Włącz tryb ?Nie przeszkadzać?: funkcja wycisza powiadomienia podczas jazdy, co pomaga ograniczać rozpraszające sygnały i zmniejsza pokusę sprawdzania ekranu.
  • Schowaj telefon w miejsce bez łatwego dostępu: trzymaj go poza zasięgiem ręki (np. w schowku, torbie lub plecaku). Takie ustawienie utrudnia szybkie sięgnięcie po urządzenie w trakcie jazdy.
  • Przygotuj ?czynności na ekran? przed ruszeniem: zaplanuj trasę w GPS wcześniej i ustaw wszystko, czego potrzebujesz (np. na początku podróży), aby nie wykonywać tych kroków ?w biegu?.
  • Ogranicz zerkanie na ekran: nie opieraj się na częstym sprawdzaniu powiadomień czy komunikatorów; każde spojrzenie na telefon odciąga uwagę od drogi.
  • Powierz obsługę pasażerowi, gdy to możliwe: jeśli w aucie jest pasażer, warto przekazać mu obsługę telefonu (np. sprawdzanie wiadomości czy potwierdzanie ustawień) zamiast angażować w to kierowcę.
  • Gdy pojawia się pilna sprawa, zrób to dopiero po zatrzymaniu: jeśli musisz obsłużyć wiadomość lub ustawić trasę, zrób to po zatrzymaniu w zatoczce/na parkingu.