Jak prawidłowo siedzieć za kierownicą ? ustawienie fotela, kierownicy i lusterek

Najczęstszy błąd podczas ustawiania samochodu polega na skupieniu się na samej kierownicy, podczas gdy to ustawienie fotela decyduje o widoczności wskaźników i o tym, czy pedały będą obsługiwane z lekkim zgięciem nóg. Dobrze dobrane ustawienia wpływają też na komfort i ograniczają ryzyko nieprzyjemnego napięcia przy dłuższej jeździe. Równie duże znaczenie ma dopasowanie luster, tak by ograniczyć martwe pole i mieć pełniejszy podgląd sytuacji za pojazdem.

Ustawienie fotela: wysokość, odległość od pedali i głębokość siedziska

Odpowiednie ustawienie fotela pomaga zachować dobrą widoczność na drogę i wskaźniki oraz umożliwia pełną kontrolę nad pedałami. Warto skupić się na trzech regulacjach: wysokości, odległości od pedali oraz kącie ugięcia nóg podczas wciskania pedału.

• Wysokość fotela: usiądź tak, aby patrząc na wprost przez przednią szybę wzrok był mniej więcej na wysokości środka szyby. To wspiera dobre pole widzenia bez wymuszania zadzierania ani opuszczania głowy.
• Odległość od pedali (głębokość ustawienia): ustaw fotel tak, aby można było wcisnąć pedały ?do końca? bez prostowania nogi. W praktyce sprawdź to po lekkim ugięciu w kolanie podczas obsługi pedałów.
• Ugięcie nóg podczas wciskania sprzęgła/hamulca: przy manualnej skrzyni biegów wciśnij pedał sprzęgła do końca śródstopiem i sprawdź, czy noga jest lekko zgięta w kolanie. Przy automatycznej skrzyni biegów analogicznie wciśnij hamulec do końca i upewnij się, że noga nie jest wyprostowana.

Jeśli przy wciśnięciu pedałów nogi są całkiem wyprostowane, może to sugerować, że fotel jest ustawiony zbyt daleko od pedali.

Oparcie, podparcie lędźwiowe i zagłówek ? dopasowanie do pleców i szyi

Ustawienie oparcia, podparcia lędźwiowego i zagłówka ma wspierać stabilną pozycję pleców oraz ochronę odcinka szyjnego. W praktyce chodzi o to, aby plecy miały pełne podparcie, a zagłówek był dopasowany do wysokości i położenia głowy.

• Oparcie fotela: ustaw je w pozycji prawie pionowej. Oparcie ma zapewniać pełne wsparcie pleców i nie powodować zbytniego ?oddalania się? barków od fotela podczas jazdy.
• Kontakt pleców z oparciem: utrzymuj oparte plecy o fotel, tak aby zmniejszać potrzebę ?korygowania? sylwetki podczas prowadzenia i ograniczać narastające zmęczenie.
• Podparcie lędźwiowe: jeśli fotel ma regulację lędźwi, ustaw je tak, aby czuć wsparcie w dolnej części pleców. To ma pomagać utrzymać komfort, zwłaszcza na dłuższych trasach.
• Wysokość zagłówka: ustaw górną krawędź zagłówka na poziomie górnej części głowy lub ucha, blisko tylnej części głowy.
• Położenie zagłówka względem głowy: utrzymuj krótką przerwę między głową a zagłówkiem (maksymalnie 2?4 cm) i ustaw zagłówek możliwie blisko potylicy.
• Kierunek (przód?tył) i ?kąt? zagłówka: ustaw zagłówek tak, aby nie odsuwał głowy; ma on delikatnie podążać za głową, a nie być zbyt mocno pochylony do tyłu.
• Po każdej zmianie ustawień fotela: gdy przestawisz pozycję siedzenia, zrób szybki ?check? dopasowania zagłówka i podparcia lędźwiowego, bo zmiana siedziska może sprawić, że zagłówek przestanie działać w optymalnym położeniu.

Dobrze dopasowany zagłówek wspiera ograniczanie ryzyka urazów odcinka szyjnego, które mogą pojawić się przy nagłym hamowaniu lub uderzeniu w tył.

Pozycja kierownicy i rąk: wysokość, odległość oraz chwyt

Kierownicę ustaw tak, aby mieć pełny widok na wskaźniki bez nienaturalnego podnoszenia lub opuszczania rąk. W praktyce środek kierownicy powinien wypadać mniej więcej na wysokości klatki piersiowej, a dystans kierownicy dobierz w taki sposób, by ręce nie wymuszały zbyt dużego wyciągnięcia ani zbyt mocnego zginania.

• Wysokość kierownicy: ustaw tak, by przy normalnym siedzeniu ramię wspierało pozycję z mniej zmęczonymi ramionami; w praktyce pomaga celowanie w wysokość około klatki piersiowej oraz utrzymanie widoku na wskaźniki bez ?kombinowania? rękami.
• Odległość kierownicy: utrzymaj co najmniej 25 cm od klatki piersiowej; jako wskazywany zakres podaje się 25?40 cm (w tym kontekście liczy się zarówno komfort kontroli, jak i ryzyko odrzutu przy zadziałaniu poduszki bezpieczeństwa).
• Szybkie sprawdzenie odległości: usiądź w normalnej pozycji, połóż nadgarstek na szczycie kierownicy jak przy ?na godzinę 12? ? w tej pozycji ręka ma być wyprostowana, a jednocześnie łopatki i lędźwie powinny dotykać oparcia fotela.
• Chwyt kierownicy (układ rąk): zalecane jest trzymanie w układzie ?za piętnaście trzecia? (np. 14:45) lub 9?3 (czasem opisywane jako 8?4). Ten układ sprzyja utrzymaniu kontroli i pomaga zachować lekko zgięte łokcie.
• Trzymanie oburącz: trzymaj kierownicę obiema rękami; zdejmuj rękę tylko wtedy, gdy to konieczne (np. zmiana biegu, kierunkowskaz) i wracaj na wieniec.
• Ułożenie łokci i zakres ruchu: ręce powinny być lekko zgięte w łokciach, aby wspierać pełny zakres ruchu kierownicy i nie dopuszczać do całkowitego wyprostowania.
• Nadgarstek i dłonie: nadgarstek powinien spoczywać na kierownicy w ramach dopasowania odległości; nie zaciskaj ręki na drążku zmiany biegów (po włączeniu biegu ręka ma wrócić na kierownicę).
• Unikaj niebezpiecznych chwytów: nie trzymaj rąk krzyżowo i nie ustawiaj ich zbyt blisko szczytu wieńca kierownicy; w opisach bezpieczeństwa podkreśla się też unikanie chwytów, które sprzyjają wyprostowaniu w stawach łokciowych.

Ustawienie lusterek: zasięg i ograniczanie martwego pola

Ustaw lusterka tak, aby poszerzyć zasięg widzenia za samochodem i jednocześnie ograniczyć martwe pole. Dopasuj lusterka boczne do tego, jak faktycznie widzisz drogę z miejsca kierowcy, oraz ustaw lusterko wsteczne tak, by obejmowało tylną szybę.

• Lusterka boczne: ustaw je tak, by widzieć w nich niewielki fragment własnego pojazdu (np. tylny błotnik) i jednocześnie możliwie szeroki obszar za autem oraz pasy sąsiadujące. Celem jest minimalizacja ?duplikacji? widoku własnego samochodu i lepsze obserwowanie przestrzeni obok.
• Ile własnego auta ma być w lusterku: w lusterkach ma pojawiać się tylko zarys własnego pojazdu, maksymalnie do ok. 20% obrazu (w praktyce pomaga utrzymać widoczność drogi tuż za samochodem i horyzontu).
• Lusterko wsteczne: ustaw je tak, aby zapewniało pełny widok na tylną szybę. Regulacja ma umożliwiać szybkie i wygodne sprawdzenie sytuacji za samochodem bez poruszania głową.
• Kolejność regulacji: regulację luster wykonaj po ustawieniu swojej pozycji za kierownicą (zmiana położenia w kabinie zmienia punkt obserwacji, więc lusterka ustawione ?na oko? mogą nie spełnić celu).
• Ograniczanie ryzyka przeoczenia: nawet przy poprawnie ustawionych lusterkach przed zmianą pasa wykonaj krótką dodatkową kontrolę wzrokiem przez ramię, bo lusterka nie pokazują całego otoczenia.

Bezpieczeństwo i komfort jazdy: pasy, ubiór, przerwy oraz odpowiednie obuwie

Pasy, ubiór i obuwie wpływają na to, jak łatwo utrzymać kontrolę nad samochodem oraz jak zachowuje się zapięcie w razie zdarzenia. W tym ujęciu chodzi o dopasowanie do ciała, brak krępujących elementów oraz regularne przerwy na dłuższych trasach.

• Sprawdzenie po zapięciu: dociągnij pas i upewnij się, że taśma przebiega płasko oraz nie jest poskręcana.
• Brak ?przekładek?: nie dopuszczaj do sytuacji, w której pod pas trafią dodatkowe rzeczy zmieniające jego ułożenie.
• Dobór ubioru: przed jazdą ogranicz okrycia i elementy, które mogą oddalać pas od ciała lub utrudniać ruchy.